چهارشنبه, 29 دي 1395 - Wednesday 18th January 2017

9 دی در گذر تاریخ

نسخه مناسب چاپارسال به دوستان

نهم دی‌ماه در تاریخ ایران و جهان آبستن وقایع مختلف و مهمی بوده است که در ادامه به برخی از این موارد در حوزه فرهنگ و هنر اشاره شده است.

** 9 دی 1303 هجری شمسی

درگذشت "ناظم الاطباء" پزشك و لغت‌‏شناس ایرانی

"میرزا علی‎اكبر خان نفیسی"، ملقب به ناظم‎الاطباء كرمانی در حدود سال 1336 شمسی (1263 قمری) در كرمان به دنیا آمد. او پس از پایان تحصیلات مقدماتی، به فراگیری علومی چون حكمت الهی و فلسفه روی آورد و در مدرسه دارالفنون تهران، طب را آموخت.

ناظم‎الاطباء پس از پایان تحصیلات، نخستین بیمارستان جدید در ایران را تأسیس كرد و در مجلسِ حِفظُ الصَّحه (حفظ تندرستی) متشكل از پزشكان معروف شهر حضور داشت.

وی در سال 1261 شمسی (1298) دومین بیمارستان با سبك جدید را در مشهد بنیان نهاد و از 1271شمسی، از اطبای ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه قاجار شد.

علی‎اكبر نفیسی علاوه بر طبابت به نگارش كتاب همت می‏‌ورزید و آثاری را نیز پدید آورد. آثار ناظم‎‏الاطباء در طب شامل مجموعه كتاب‏‌های سودمندی است كه توسط او تألیف و یا از منابع خارجی ترجمه شده است.

ناظم‎الاطباء در گردآوری واژه‏‌های زبان فارسی نیز سعی بسیار مبذول داشت و آثار ارزشمندی به وجود آورد كه مهمترین اثر او در این زمینه، فرهنگ نفیسی در پنج جلد است كه مدت 25 سال از عمر خود را صرف گردآوری و تحریر آن كرد.

ناظم‎الاطبا كرمانی سرانجام در 9 خرداد 1303شمسی در 77 سالگی درگذشت.

** 9 دی 1357 هجری شمسی

 چاپ مقاله‎ای تحت عنوان «پول نفت خاورمیانه دانشگاه‎های آمریکا را به هم می‌ریزد» در روزنامه هرالد تریبون

 

** 9 دی 1358 هجری شمسی

انتشار روزنامه‌ جمهوری‌ اسلامی

 

** 30 دسامبر (مصادف با 9 دی) 1865میلادی

زادروز "رودیارد کیپلینگ"، نویسنده و رمان‌نویس اهل کشور انگلستان با اصلیت هندی و برنده جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۰۷

جوزف رادیرد کیپلینگ سی‎ام دسامبر ۱۸۶۵ در بمبئی در هندوستان چشم به جهان گشود. پدرش فرزند یک کشیش بود و پیش از تولد فرزندش به تدریس رشته «حجاری در معماری» در دانشگاه بمبئی گمارده شده بود. کیپلینگ ۵ ساله بود که خواندن می‌دانست.

در ۱۸۷۱ به انگلستان برده شد تا آغاز به تحصیل کند. در آنجا به کاپیتانی پیر و بازنشسته و بدخلق و متعصب داده شد تا روی کشتی او به تحصیل ابتدایی بپردازد. کاپیتان و همسرش مدت شش سال تمام چنان با کیپلینگ بدرفتاری کردند که او همیشه آرزو داشت از پیش آنها بگریزد. در این دوره او اغلب از بیماری رنج می‌کشید. در داستان «بع بع گوسفندان سیاه» که براساس همین رنج‌ها شکل گرفته می‌گوید: «وقتی لب‌های جوانی مزه تلخ آب‌های تنفر و ظن و بدگمانی را عمیقاً چشیده‌اند، تمام عشق جهان هم نمی‌تواند این تلخ‎مزگی را کاملاً از بین ببرد.»

پس از این دوران پرعذاب، نوبت به دوره خوش زندگی در کنار پدر و مادرش رسید و پس از آن در کالج نیروهای متحد انگلستان یعنی وستوارد هو در دون شر ثبت‌نام کرد. اینجا برای کیپلینگ خوش نیامد و همین باعث شد تا تحصیل را برای همیشه رها سازد.

از سال ۱۸۸۲ تا ۱۸۸۹ به روزنامه نگاری در لاهور پرداخت. همین‌جا بود که سرودن شعر را آغاز کرد و تصنیف‌های اداری را منتشر کرد و کم‌کم به داستان‌نویسی گرایش پیدا کرد و در ۱۸۸۶ هفت جلد کتاب منتشر کرد. در ۱۸۸۹ هم به مسافرتی به دور دنیا رفت و تجربیاتش را در کتاب از دریا به دریا نوشت. ناشران نیویورکی و لندنی تمایلی به چاپ آثار او نشان نمی‌دادند. تا سرانجام ویلیام ارنست هنلی به شیوه نو و زنده کیپلینگ در سرودن شعر پی برد و از طریق همین فرد در انگلستان معرفی شد.

سرانجام با دختر یک نویسنده آمریکایی ازدواج کرد و ماه عسل را در ژاپن گذراند. به علت برخی مشکلات خانوادگی ساکن انگلیس شد.

وی سرانجام در ۴۳ سالگی و در سال ۱۹۰۷ برنده جایزه نوبل ادبیات شد. (در میان برندگان جایزه نوبل ادبی تا سال ۱۹۹۳ او جوان‌ترین بود.آکادمی سوئد علت انتخاب وی را «قدرت مشاهده و تخیل پیشرو و اثر به اوج رسیده مفاهیم و هنر توصیف که وجه بارز آفرینش‌های این نویسنده برجسته است»، ذکر کرد. همان سال دانشگاه‌های دورهام و آکسفورد و سال بعد دانشگاه کمبریج به وی درجات افتخاری اهدا کردند. جوزف رادیرد کیپلینگ سرانجام در هجدهم ژانویه ۱۹۳۶ جان سپرد و پس از انجام تشییع جنازه‌ای ملی در کلیسای وست مینستر به خاک سپرده شد.

** 9 دی 13499 هجری شمسی

تولد "ناصر عبداللهی" خواننده و آهنگساز ایرانی

ناصر عبداللهی در دهمین روز از دی‎ماه سال ۱۳۴۹ در محله سید کامل شهر بندرعباس زاده شد. پدرش عبدالرحمن عبداللهی کارگر بازنشسته بود و مادرش مهرنگاربندری نیایی خانه‌دار است. از ۱۳ سالگی به موسیقی علاقه‌مند شد. فعالیت‌های هنری خود را از سال‌های نوجوانی در صدا و سیما و حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی استان هرمزگان آغاز کرد.

وی کار حرفه‌ای را به طور جدی از سال ۱۳۷۴ خورشیدی آغاز کرد. در سال ۱۳۷۵ همراه با همسرش به تهران آمد. محمدعلی بهمنی وی را به انتشارات دارینوش معرفی کرد. پس از آن آلبوم‌های عشق است و دوستت دارم ناصر را این انتشارات ضبط و منتشر کرد. ناصر با انتشارات فوق دچار اختلافاتی شد. پس از آن آلبوم‌های بوی شرجی، هوای حوا و ماندگار توسط انتشارات آوای نکیسا و آلبوم رخصت توسط انتشارات آوای مهر میهن به بازار روانه شد.

او چهار برادر و یک خواهر دارد. ناصر در هیجده سالگی با «فهیمه غفوری» اهل بندرعباس که سه سال از خودش بزرگتر است ازدواج کرد و حاصل آن سه فرزند (دو پسر و یک دختر) به نام‌های نوید، نازنین و نامی است. نینا فرزند چهارم ناصر حاصل ازدواج او با فاطمه فهیمی است.

بیشتر اشعار ترانه‌های او از سروده‌های محمدعلی بهمنی بود. در کار موسیقی به گفته خود وی تحت تأثیر سبک موسیقی ابراهیم منصفی بود. طوری که در سال‌های آغازین کار هنری ترانه‌های منصفی را بازخوانی می‌کرد.

ترانه‌های مورد انتخاب وی در آلبوم‌هایش عمدتاً دارای مفاهیم اجتماعی و حماسی (مانند ترانه‌های «یادم باشد»، «کودکان خیابانی»، «سربلند» و «شیوهٔ ما»)، مذهبی (مانند ترانه‌های «مهر علی و زهرا»، «احمد ثانی»، «یا فاطمه» و «مهر دلبر») و عاشقانه (مانند ترانه‌های «تو ای عشق»، «ماه من»، «بهت نگفتم» و «راز») بودند.

** 30 دسامبر (مصادف با 9 دی) ۱۹۴۴ میلادی

درگذشت "رومن رولان" نویسنده فرانسوی، برنده جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۱۵

او درسال ۱۸۶۶ در شهر کلامسی، در ایالت بورگونی، در خانواده بورژوآی مرفهی به دنیا آمد.

در چهارده سالگی به همراه خانواده‌اش برای تحصیل راهی پاریس شد، در نوجوانی با افکار باروخ اسپینوزا آشنا شد و لئو تولستوی را کشف کرد. در ۱۸۸۹ م. در رشته تاریخ ادامه تحصیل داد و در ۱۸۹۵ م. به رم رفت در رشته هنر مدرک دکترا گرفت. رسالهٔ دکترای او در مورد تاریخ اپرای اروپا پیش از ژان باتیست لولی و آلساندرو اسکارلتی است.

پس از اخذ دکترا، سه سال در مدرسه عالی به تدریس تاریخ هنر اشتغال داشت و از آن پس دوره‌ای کوتاه در دانشگاه سوربن تاریخ موسیقی تدریس کرد و سپس در ۱۹۱۲ به نوشتن روی آورد و طی هشت سال تا ۱۹۰۴ م. رمان ۱۰ جلدی ژان کریستف را به رشتهٔ تحریر درآورد.

رومن رولان انسان صلح دوستی بود. او به دعوت ماکسیم گورکی در سال به شوروی رفت و با استالین ملاقات داشت. علی‌رغم تمایل به اندیشه‌های مارکس، علیه استالین و حکومت شوروی مقالات متعددی انتشار داد. در ۱۹۱۴ م. به سویس رفت و ۲۳ سال از عمر خود را در آنجا گذراند. در همان جا با مهاتما گاندی آشنا شد.

او دوبار ازدواج کرد. بار اول در ۱۸۹۲ با کلوتیلد برئال که نه سال بیشتر دوام نیاورد و بار دیگر پس از سی و سه سال تنهایی در ۱۹۳۴ با ماری کوادچف ازدواج کرد که این ازدواج تا پایان عمر رومن ادامه یافت.

رومن رولان در سال ۱۹۱۰ مفتخر به دریافت نشان لژیون دونور (بالاترین مدال افتخار فرانسه) شد و در سال ۱۹۱۳ جایزه بزرگ آکادمی فرانسه را به دست آورد. در سال ۱۹۱۶ نیز جایزه ادبی نوبل را به دست آورد.

  • نشان) لژیون دونور (بالاترین مدال افتخار فرانسه ۱۹۱۰م.
  • جایزه بزرگ آکادمی فرانسه. ۱۹۱۳ م.
  • جایزه نوبل ادبیات به رمان جان شیفته. ۱۹۱۵ م.
  • مدال گوته. ۱۹۳۳م. این جایزه را از دولت نازی نپذیرفت.
تمامی حقوق این سامانه متعلق به سپاه حضرت ابوالفضل (ع) لرستان می باشد.